५८५) संधी

585) P1080922

585) Photo0134

५८५) संधी

पाऊस काढता पाय घेत होता. श्रावण महिना नुकताच सुरु झाला होता. सर्वाना गणपतीचे वेध लागले होते. गणपतीसाठी आरास सामान, विजेचे दिवे, तोरणे दुकानात दिसू लागली. गणपतीचे कारखाने गल्लोगल्ली दिसू लागले. कारखान्यात दिवसभर कारागिरांची लगबग सुरु झाली. गणेश मूर्ती तयार होऊ लागल्या. वेगवेगळ्या आकारातील व मुडमधील. कारागीर रंगकाम करू लागले. गणपतीच्या आदल्या दिवशी रंगकामाचा शेवटचा हात फिरू लागला. परंतु काही मूर्ती रंगवल्याच नव्हत्या. मनात आले कि अजून संपूर्ण संध्याकाळ आणि आजची रात्र आहे. कदाचित उद्यापर्यंत मूर्ती रंगवून होतील. सकाळी नेहमीप्रमाणे फिरायला बाहेर पडलो. गणेश चतुर्थीचा दिवस होता. मोठ्या उत्साहात भाविक गणपतीच्या मूर्ती विधिवत घरी नेत  होते. अजूनही काही गणेश मूर्तींचे रंगकाम बाकी होते.

संध्याकाळी परत फेरफटका मारताना गणपतीच्या कारखान्यात डोकावलो. कारखाना ओकाबोका दिसत होता. बऱ्याच गणेश मूर्ती विकल्या गेल्या नव्हत्या. काही रंगकाम केलेल्या तर काही रंगकाम न केलेल्या गणेशमूर्ती शिल्लक होत्या.

का कोणास ठाऊक पण हे दृश्य बघून मन उदास झाले. माणूस उदास व्हायला लागला कि समजावे कि त्याला म्हातारपणाची चाहूल लागली आहे.

फिरून झाल्यानंतर मी मित्रांकडे गणेश दर्शनासाठी जाऊन आलो, परंतु डोक्यातून हा विषय काही जाईना. मी विचार करू लागलो आणि ह्या प्रश्नाचे वेगवेगळे पैलू दिसू लागले.

गणेशाच्या मूर्ती उरण्यामागे मला कलाकारांची धंदेवाईक वृत्ती दिसू लागली. मागणीपेक्षा जास्त मूर्ती बनविल्यामुळेच हे घडले होते. पूर्वीच्या काळी मूर्तीची मागणी नोंदवावी लागे. हल्ली आयत्या वेळी सुद्धा गणेशमूर्ती उपलब्ध असतात, ह्याचाच तो परिणाम होता. माझ्या लहानपणी अश्या न विकलेल्या गणेश मूर्ती बघितल्याचे स्मरत नाही. असो. काही गणेश मूर्ती मालाचे नुकसान होऊ नये म्हणून न रंगवता ठेवल्या होत्या.

मनात विचार आला कि आता ह्या मूर्तींचे काय होईल.  अर्थात उत्तर सोपे होते.

ह्या मूर्तींचे खाजगीत  कारखान्यातच विसर्जन केले जाईल व माती देवींच्या मूर्तींसाठी वापरली जाईल. नवरात्रात देवींची स्थापना केली जाते. प्रत्येक वर्षी नवीन मंडळे उदयास येत असतात.

परंतु एव्हडा विचार करून सुद्धा नेमके उत्तर उमगत नव्हते. मनात बदललेली आर्थिक परिस्थिती, समाजातील विषमता नजरेसमोर आली आणि त्या प्रखर प्रकाशात मन उदास होण्याचे कारण दिसायला लागले. प्रश्न कारखान्यातील गणेश मूर्ती विकल्या न जाण्याचा नव्हताच. तसेतर दुकानातील न विकलेला माल परत केला जातो व नवीन माल बदलून मिळतो. प्रश्न होता संधीचा. परंतु ह्या प्रश्नाने गणेश मूर्तीना सुद्धा सोडले नव्हते. गणपती घरी आणून विधिपूर्वक पूजा केल्यानंतर त्याला देवत्व प्राप्त होते. खरेतर सर्वच मूर्ती आकर्षक होत्या. फक्त आकार, किंवा बैठक वेगवेगळी असेल.

थोडक्यात म्हणजे सर्वच मूर्ती देवत्व मिळण्यास लायक  होत्या. असे असताना सुद्धा  काही मूर्ती कोणीच विकत घेतल्या नाहीत. त्या मूर्तीना संधीच मिळाली नाही. आज समाजात नजर टाकली तर असेच दृश्य दिसते.

बालवयापासून मोठेपणाची चिंता, आधी पालकांना आणि मग पाल्याला. त्यात स्पर्धेचे दिवस. बालपण कधी करपून जाते हे कळतसुद्धा नाही. मग उच्च शिक्षण घेतल्यानंतर चांगली नोकरी मिळण्यासाठी धडपड सुरु होते. काही जणांना शिक्षणाप्रमाणे चांगली नोकरी किंवा संधी मिळते, तर काहींना मनासारखी नोकरी मिळत नाही. आपल्या नशीबचे भोग म्हणूनच ह्या गोष्टीकडे बघावे लागते. पण हे नशिबाचे भोग गणेशमूर्तीना सुद्धा भोगावे लागतात. थोडे विचित्रच वाटते  पण हेच सत्य आहे.

अर्थात नोकरी मिळाल्या नंतर सुद्धा मनासारखे काम करायची संधी, निर्णय घेण्याची संधी मिळणे परत एकदा कठीण होते. चांगली नोकरी म्हणजे भरपूर पैसा सुद्धा. एका मर्यादेपर्यंत ह्या गोष्टी माणसाला सुख देतात. मिळवलेल्या ज्ञानाचा व अनुभवाचा उपयोग करता येत नसेल तर मन दु:खी होते. पैशाची गोडी लागत नाही. भौतिक गरजा भागतात पण मानसिक भूक भागत नाही. तशात  भौतिक गरजा सुद्धा वाढलेल्या किंवा वाढवलेल्या असतात.

मानसिक गरजांना आयुष्यात स्थान मिळतेच असे नाही. मानसिक भूक भागविण्यासाठी चांगल्या पगाराची नोकरी सोडणे म्हणजे जगाच्या दृष्टीने मूर्खपणाच असतो.

असाच प्रकार कर्तृत्ववान मुलगी लग्न होऊन सासरी जाते तेव्हा होऊ शकतो. तिला सिद्ध करण्याची संधीच काहीवेळा सासरी मिळत नाही.

आज राजकारणात सुद्धा प्रत्येक नेत्याला समाजासाठी चांगले निर्णय घेण्याची संधी मिळतेच असे नाही, कारण बरेच वेळा एकाच पक्षाचे सरकार नसते. सर्वांचा विचार घ्यावा लागतो. सर्वांचा समाजाची काळजी असते पण प्रत्येकाचे मार्ग वेगळे असतात व त्यामुळे कोणताच निर्णय वेळेवर होत नाही.

कुटुंबात मुलांना व मुलींना शिक्षणाची समान संधी मिळेल ह्याची खात्री नसते. मग अश्या परिस्थितीवर उपाय काय?

मी नेहमी म्हणतो कि जन्म आपल्या हातात नसतो, पण जगावे कसे हे मात्र आपण नक्की ठरवू शकतो. जगणे तर आपल्या हातात असते. निष्ठापूर्वक मन लावून कुवतीप्रमाणे अथक प्रयत्न करणे आपल्या हातात असते. प्रयत्नांची पराकाष्ठा केली पाहिजे म्हणजे देवालाही दया आली पाहिजे व त्यातूनच आपल्याला संधी मिळेल. अर्थात मिळालेली संधी हि शेवटची आहे असे कधीच मानता कामा नये. कोणाच्या आयुष्यात सूर्य लवकर उगवतो तर कोणाच्या आयुष्यात थोडा उशिरा उगवतो. प्रश्न असतो संधीचा. त्याचे सोने करायचे कि माती हे मात्र तुमच्याच हातात असते.

मित्रांनो, तुम्हाला काही वेगळा विचार सुचतोय का?

सुधीर वैद्य

Advertisements

0 Responses to “५८५) संधी”



  1. Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s




Archives

August 2018
M T W T F S S
« Jul   Sep »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Advertisements

%d bloggers like this: